Mediacja

Co to jest mediacja?

Mediacja to dobrowolne, poufne i niesformalizowane pozasądowe postępowanie w sprawach, w których moż­liwe jest zawarcie ugody, prowadzone między stronami (uczestnikami) określonego sporu przez osobę trzecią - bezstronnego mediatora celem doprowadzenia do ugodowego załatwienia tego sporu. W sprawach karnych mediacja ma na celu naprawienie wyrządzonych przestępstwem szkód materialnych i moralnych, pozwala pokrzywdzonemu na wyrażenie jego uczuć, oczekiwań i potrzeb. Sprawcy pozwala przejąć odpowiedzialność za skutki przestępstwa oraz podjąć związane z nią działania. Sprzyja trwałemu zakończeniu konfliktu lub jego załagodzeniu.

Jakie są zasady mediacji?

Wyróżnia się następujące zasady mediacji:

•         dobrowolność – strony dobrowolnie wyrażają zgodę na udział w postępowaniu mediacyjnym. Zgoda ta może być cofnięta na każdym etapie trwania mediacji przez każdą ze stron, o czym należy je na wstępie poin­formować. Wobec uczestników postępowania mediacyjnego nie może być stosowana jakakolwiek forma presji czy nacisku odnośnie udziału w mediacji,

•         bezstronność – strony mediacji mają równe prawa i powinny być traktowane jednakowo,

•         poufność – przebieg postępowania mediacyjnego objęty jest tajemnicą,

•         neutralność - mediator nie może narzucać stronom własnych propozycji rozwiązań sporu, porozumie­nie jest wypracowywane przez same strony. Mediatorowi nie wolno czerpać żadnych korzyści z tego, co jest przedmiotem negocjacji pomiędzy uczestnikami ani też z faktu, sposobu lub formy zawarcia ugody,

•         akceptowalność - strony muszą zaakceptować osobę mediatora i jego pomoc w dochodzeniu do poro­zumienia. Mogą również na początku mediacji uzgodnić z mediatorem reguły mediacji, których następnie w toku mediacji powinny przestrzegać.

Jakie są zalety mediacji?

 •         służy zapewnieniu harmonii społecznej i konstruowaniu prawidłowych relacji międzyludzkich,

•         sprzyja budowaniu porozumienia, łamaniu barier i niwelowaniu napięcia społecznego,

•         zwiększa gwarancję usunięcia na trwałe konfliktu, do jakiego doszło pomiędzy stronami,

•         pozwala wypracować stronom akceptowalne rozwiązania problemu, dostosowane do ich indywidual­nych potrzeb i oczekiwań,

•         zapewnia stronom możliwość decydowania o jej ostatecznym wyniku,

•         zapewnia równorzędną pozycję dla wszystkich stron konfliktu lub sporu,

•         pozwala spojrzeć na spór z innej perspektywy, skłonić strony do rozważenia problemu z punktu wi­dzenia drugiej strony,

•         zaspokaja potrzebę opowiedzenia o swoich krzywdach, doznanym poczuciu niesprawiedliwości,

•         zapewnia wyższą skuteczność realizowania porozumień, bowiem strony, które same je wypracowały, czują się także odpowiedzialne za ich wykonanie,

•         przyczynia się do skrócenia okresu trwania postępowania sądowego,

•         przyczynia się do zmniejszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym,

•         realizuje konstytucyjną zasadę dostępu do wymiaru sprawiedliwości, zwaną potocznie prawem do sądu, w praktyce zaś rozumianą nie tylko jako zapewnienie szybkich i niedrogich procedur sądowych, ale także alternatywnych pozasądowych procedur rozwiązywania sporów.

 Standardy prowadzenia mediacji i postępowania mediatora uchwalone przez Społecznę Radę do spraw Alternatywnych Metod Rozwiązywania Konfliktów i Sporów przy Ministrze Sprawiedliwości w dniu 26 czerwca 2006 r. (plik do pobrania)

Rodzaje mediacji:

  • Mediacje cywilne
  • Mediacje karne
  • Mediacje w sprawach nieletnich
  • Mediacje rodzinne

Informacja o postępowaniu mediacyjnym w sprawach cywilnych/gospodarczych

Mediacja jest dobrowolną, poufną metodą rozwiązywania sporu, w której strony konfliktu lub sporu, z pomocą bezstronnego i neutralnego mediatora, samodzielnie dochodzą do porozumienia. Zastosowanie mediacji jest możliwe we wszystkich sprawach, w których prawo dopuszcza zawarcie ugody. Mediacja przerywa bieg przedawnienia. Przedmiotem mediacji mogą być na przykład sprawy o zapłatę, zniesienie współwłasności, sprawy pracownicze, rozwiązanie lub niewykonanie umowy, podział majątku dorobkowego, dział spadku oraz sprawy dotyczące sporów sąsiedzkich.

Korzyści z mediacji:

· mediacja stwarza stronom, w tym przedsiębiorcom, szansę na szybkie, tanie i ostateczne

rozwiązanie ich sporu w formie polubownego porozumienia.

· mediacja pozwala także na utrzymanie wzajemnych relacji.

· mediacja umożliwia zachowanie korzystnego wizerunku.

· mediacja sprzyja obniżeniu poziomu negatywnych emocji oraz zrozumieniu potrzeb własnych

i drugiej strony, a przez to zmniejsza obciążenie psychiczne związane z sytuacją konfliktową.

Jak sprawa trafia do mediacji?

· Mediacja może być prowadzona przed wniesieniem sprawy do sądu albo po wszczęciu postępowania - na podstawie postanowienia sądu.

· W każdym wypadku warunkiem prowadzenia mediacji jest zgoda stron.

· Każda ze stron może złożyć wniosek o przeprowadzenie mediacji na każdym etapie postępowania sądowego.

Kto decyduje o wyborze mediatora?

· Mediatora wspólnie wybierają strony albo sąd wyznacza mediatora z listy stałych mediatorów.

Jak długo może trwać mediacja?

· Postępowanie mediacyjne, do którego doszło na podstawie postanowienia sądu nie powinno trwać dłużej niż miesiąc, jednak na zgodny wniosek stron może być przedłużone.

Jak przebiega mediacja?

· Po otrzymaniu postanowienia sądu, mediator kontaktuje się ze stronami, ustalając termin i wskazując miejsce spotkania.

· Mediator wyjaśnia zasady i przebieg postępowania mediacyjnego oraz pyta, czy strony wyrażają zgodę na mediację.

· Mediacja jest rozmową stron w obecności mediatora. Mogą się także odbywać indywidualne spotkania mediatora z każdą ze stron.

· Strony mogą zrezygnować z udziału w mediacji.

· Mediacja jest poufna. Mediator nie może udostępniać informacji z mediacji osobom trzecim. Protokół z mediacji nie zawiera żadnych ocen ani stanowisk stron.

· Mediator nie może być świadkiem co do faktów, o których dowiedział się w związku z prowadzeniem mediacji, chyba że strony zwolnią go z obowiązku zachowania tajemnicy

mediacji.

W jaki sposób może zakończyć się mediacja?

· Mediacja może zakończyć się zawarciem wspólnie wypracowanej ugody, którą podpisują strony.

· Mediator doręcza stronom odpis protokołu.

· Mediator przekazuje sądowi protokół oraz ugodę, o ile została zawarta.

· Zatwierdzona przez sąd ugoda ma moc prawną ugody zawartej przed sądem i kończy postępowanie.

· Sąd nie zatwierdzi ugody jeśli jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa, a także gdy jest niezrozumiała lub zawiera sprzeczności.

· Jeśli ugoda której nadano klauzulę wykonalności nie została wykonana, można skierować jej wykonanie do egzekucji komorniczej.

· W przypadku braku ugody, strony mogą dochodzić swoich praw w postępowaniu sądowym.

Ile kosztuje mediacja?

· Koszty mediacji ponoszą strony. Są one zazwyczaj ponoszone po połowie, chyba że strony ustalą inny sposób rozliczeń.

· W postępowaniu mediacyjnym, do którego doszło na podstawie postanowienia sądu wysokość wynagrodzenia mediatora w sporach niemajątkowych wynosi 60 zł za pierwsze

posiedzenie mediacyjne, a za każde następne posiedzenie- 25 zł. Jeśli postępowanie dotyczy praw majątkowych, wynagrodzenie mediatora wynosi 1% wartości przedmiotu sporu (nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 1.000 zł). Zwrotowi podlegają też wydatki mediatora poniesione w związku z przeprowadzeniem mediacji, w tym opłata za wynajem pomieszczenia do 50 zł za posiedzenie. Do kosztów mediacji dolicza się podatek VAT.

· Niezależnie od wyniku sprawy, sąd może nałożyć na stronę obowiązek zwrotu kosztów wywołanych nieusprawiedliwioną odmową udziału w mediacji, na którą strona uprzednio

wyraziła zgodę.

Jeśli dojdzie do zawarcia ugody, która jest wynikiem mediacji, strona otrzyma zwrot 75% opłaty sądowej, którą zapłaciła wnosząc sprawę do sądu.

· W przypadku mediacji, do której doszło nie na podstawie postanowienia sądu, wysokość wynagrodzenia mediatora i zwrot jego wydatków wynikają z cennika ośrodka mediacyjnego lub strony uzgadniają je razem z mediatorem przed rozpoczęciem mediacji.

Informacja o postępowaniu mediacyjnym w sprawach karnych

Mediacja to sposób dobrowolnego rozwiązywania problemów, powstałych w wyniku przestępstwa, na drodze porozumiewania się pokrzywdzonego i podejrzanego

lub oskarżonego, z pomocą mediatora. Mediacja może dotyczyć wszystkich przestępstw.

Jakie korzyści daje mediacja pokrzywdzonemu?

· Możliwość wpływu na rozwiązanie problemów wynikających z przestępstwa na zaproponowanych przez siebie warunkach.

· Okazję do wyrażenia emocji, wypowiedzenia się na temat skutków przestępstwa oraz oczekiwań wobec podejrzanego lub oskarżonego.

· Szansę na szybsze uzyskanie naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę i przeprosin.

Jakie korzyści daje mediacja podejrzanemu lub oskarżonemu?

· Możliwość porozumienia się z pokrzywdzonym co do sposobu i terminu naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz przeproszenia.

· Szybsze zakończenie postępowania karnego, a w konsekwencji szybsze zatarcie skazania.

· Zmniejszenie kosztów postępowania karnego.

· Szansę na łagodniejsze potraktowanie przez sąd.

Jak sprawa trafia do mediacji?

· Sprawa może zostać skierowana do mediacji na etapie postępowania prowadzonego przez policję lub prokuratora oraz po wniesieniu sprawy do sądu.

· Sprawę do mediacji kieruje policja, prokurator lub sąd, na podstawie postanowienia, w którym zostaje wyznaczony mediator.

· Skierowanie sprawy do mediacji jest możliwe za zgodą pokrzywdzonego i podejrzanego lub oskarżonego.

· Pokrzywdzony oraz podejrzany lub oskarżony mają prawo do złożenia wniosku o skierowanie sprawy do mediacji.

Jak długo może trwać mediacja?

· Postępowanie mediacyjne nie powinno trwać dłużej niż miesiąc.

Jak przebiega mediacja?

· Po otrzymaniu postanowienia o skierowaniu sprawy do mediacji, mediator kontaktuje się z podejrzanym lub oskarżonym oraz pokrzywdzonym i wyjaśnia im cele postępowania

mediacyjnego, jak również informuje o przysługujących uprawnieniach.

· Jeżeli podejrzany lub oskarżony i pokrzywdzony decydują się na udział w mediacji, wybierają sposób jej prowadzenia w postaci bezpośredniej (spotkanie „twarzą w twarz”) albo pośredniej (bez osobistego kontaktu); wówczas mediator spotyka się z każdym z uczestników na osobności, przekazując stanowiska i oczekiwania co do warunków ugody.

· Mediacja jest prowadzona w sposób neutralny i poufny.

W jaki sposób może zakończyć się mediacja?

· Mediacja może zakończyć się zawarciem wspólnie wypracowanej ugody albo jej brakiem.

· Mediator przekazuje policji, prokuratorowi lub sądowi sprawozdanie z mediacji, z dołączoną do niego ugodą, jeśli została zawarta.

Jakie skutki wywołuje ugoda mediacyjna?

· Zawarta w wyniku mediacji ugoda nie kończy postępowania karnego.

· Prokurator podejmując decyzję o skierowaniu sprawy do sądu, jak również sąd w wyroku, powinni uwzględnić treść ugody mediacyjnej.

· W sprawach z oskarżenia prywatnego mediacja może być alternatywą obowiązkowego posiedzenia pojednawczego prowadzonego przez sąd.

Postępowanie mediacyjne jest bezpłatne - koszty ponosi Skarb Państwa.

Informacja o postępowaniu mediacyjnym w sprawach nieletnich

Mediacja to sposób dobrowolnego rozwiązywania problemów powstałych w wyniku czynu zabronionego, na drodze porozumiewania się pokrzywdzonego i nieletniego, z pomocą mediatora. Mediacja może dotyczyć wszystkich czynów zabronionych.

Jakie korzyści daje mediacja pokrzywdzonemu?

· Możliwość wpływu na rozwiązanie problemów wynikających z czynu zabronionego na zaproponowanych przez siebie warunkach.

· Okazję do wyrażenia emocji, wypowiedzenia się na temat skutków czynu zabronionego oraz oczekiwań wobec nieletniego.

· Szansę na szybsze uzyskanie naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę i przeprosin.

Jakie korzyści daje mediacja nieletniemu?

· Możliwość porozumienia się z pokrzywdzonym co do sposobu i terminu naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz przeproszenia.

· Szybsze zakończenie postępowania przed sądem.

· Zmniejszenie kosztów postępowania przed sądem.

· Daje szansę na zrozumienie i konieczność poniesienia odpowiedzialności za wyrządzone zło.

Jak sprawa trafia do mediacji?

· W każdym stadium postępowania sąd rodzinny może za zgodą nieletniego i pokrzywdzonego skierować sprawę do mediacji.

· Pokrzywdzony oraz nieletni mają prawo do złożenia wniosku o skierowanie sprawy do mediacji.

Jak długo może trwać mediacja?

· Postępowanie mediacyjne nie powinno trwać dłużej niż 6 tygodni.

Jak przebiega mediacja?

· Po otrzymaniu postanowienia sądu o skierowaniu sprawy do mediacji, mediator kontaktuje się z nieletnim i jego rodzicem lub opiekunem oraz pokrzywdzonym (jeżeli jest on małoletnim

– także z jego rodzicem lub opiekunem) i wyjaśnia im cele postępowania mediacyjnego, jak również informuje o przysługujących uprawnieniach.

· Jeżeli nieletni i pokrzywdzony decydują się na udział w mediacji, wybierają sposób jej prowadzenia w postaci bezpośredniej (spotkanie „twarzą w twarz”) albo pośredniej

(bez osobistego kontaktu); wówczas mediator spotyka się z uczestnikami na osobności, przekazując stanowiska i oczekiwania co do warunków ugody.

· Pokrzywdzony i nieletni na każdym etapie postępowania mediacyjnego mogą zrezygnować z udziału w mediacji.

· Mediacja jest prowadzona w sposób neutralny i poufny.

W jaki sposób może zakończyć się mediacja?

· Mediacja może zakończyć się zawarciem wspólnie wypracowanej ugody albo jej brakiem.

· Mediator przekazuje sądowi sprawozdanie z mediacji z dołączoną do niego ugodą, jeśli została zawarta.

Jakie skutki wywołuje ugoda mediacyjna?

· Zawarta w wyniku mediacji ugoda nie kończy postępowania przed sądem.

· Sąd powinien uwzględnić w orzeczeniu treść ugody mediacyjnej.

Mediacja jest bezpłatna- koszty ponosi Skarb Państwa.

Informacja o postępowaniu mediacyjnym w sprawach rodzinnych, o rozwód i separację

Mediacja jest dobrowolną, poufną metodą rozwiązywania sporu, w której strony konfliktu lub sporu, z pomocą bezstronnego i neutralnego mediatora, samodzielnie dochodzą do porozumienia. Tematy omawiane w toku mediacji zależą od woli jej uczestników. Przedmiotem uzgodnień mogą być sprawy dotyczące: pojednania małżonków, ustalenia warunków rozstania, sposobu sprawowania władzy rodzicielskiej, kontaktów z dziećmi, zaspokojenia potrzeb rodziny, alimentów, a także sprawy majątkowe i mieszkaniowe. W sposób ugodowy można też uregulować np. wydanie paszportu, wybór kierunku edukacji dziecka, kontakty z dalszą rodziną lub zarząd majątkiem dziecka.

Korzyści z mediacji

• Mediacja umożliwia stronom samodzielne zdecydowanie o tym jak chcą ułożyć relacje między rodzicami a dzieckiem po rozstaniu.

• Mediacja sprzyja obniżeniu poziomu negatywnych emocji oraz zrozumieniu potrzeb własnych i drugiej osoby, a przez to zmniejsza obciążenie psychiczne związane z sytuacją konfliktową.

Jak sprawa trafia do mediacji?

• Mediacja może być prowadzona przed wniesieniem sprawy do sądu albo po wszczęciu postępowania - na podstawie postanowienia sądu.

• W każdym wypadku warunkiem prowadzenia mediacji jest zgoda stron.

• Każda ze stron może złożyć wniosek o przeprowadzenie mediacji na każdym etapie postępowania sądowego.

Kto decyduje o wyborze mediatora?

• Mediatora wspólnie wybierają strony albo sąd wyznacza mediatora z listy stałych mediatorów.

Jak długo może trwać mediacja?

• Postępowanie mediacyjne, do którego doszło na podstawie postanowienia sądu nie powinno trwać dłużej niż miesiąc, jednak na zgodny wniosek stron może być przedłużone.

Jak przebiega mediacja?

• Po otrzymaniu postanowienia sądu, mediator kontaktuje się ze stronami, ustalając termin i wskazując miejsce spotkania.

• Mediator wyjaśnia zasady i przebieg postępowania mediacyjnego oraz pyta, czy strony wyrażają zgodę na mediację.

• Mediacja jest rozmową stron w obecności mediatora. Mogą się także odbywać indywidualne spotkania mediatora z każdą ze stron.

• Strony mogą zrezygnować z udziału w mediacji

• Mediacja jest poufna. Mediator nie może udostępniać informacji z mediacji osobom trzecim. Protokół z mediacji nie zawiera żadnych ocen ani stanowisk stron.

• Mediator nie może być świadkiem co do faktów, o których dowiedział się w związku z prowadzeniem mediacji, chyba że strony zwolnią go z obowiązku zachowania tajemnicy mediacji.

W jaki sposób może zakończyć się mediacja?

• Mediacja może zakończyć się zawarciem wspólnie wypracowanej ugody, którą podpisują strony.

• W sprawie rozwodowej i o separację mediacja może zakończyć się pojednaniem lub porozumieniem

Małżonków, bądź wypracowaniem zgodnych stanowisk procesowych. Stanowią one podstawę dla rozstrzygnięcia sprawy przez sąd.

• Mediator doręcza stronom odpis protokołu.

• Mediator przekazuje sądowi protokół oraz ugodę, o ile została zawarta.

• Zatwierdzona przez sąd ugoda ma moc prawną ugody zawartej przed sądem i kończy postępowanie.

• Sąd nie zatwierdzi ugody jeśli jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa, a także gdy jest niezrozumiała lub zawiera sprzeczności.

• Jeśli ugoda której nadano klauzulę wykonalności nie została wykonana, można skierować jej wykonanie do egzekucji komorniczej.

• W przypadku braku ugody, strony mogą dochodzić swoich praw w postępowaniu sądowym.

Ile kosztuje mediacja?

• Koszty mediacji ponoszą strony. Są one zazwyczaj ponoszone po połowie, chyba że strony ustalą inny sposób rozliczeń.

• W postępowaniu mediacyjnym, do którego doszło na podstawie postanowienia sądu wysokość wynagrodzenia mediatora w sporach niemajątkowych wynosi 60 zł za pierwsze posiedzenie mediacyjne, a za każde następne posiedzenie- 25 zł. Jeśli postępowanie dotyczy praw majątkowych, wynagrodzenie mediatora wynosi 1% wartości przedmiotu sporu (nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 1.000 zł). Zwrotowi podlegają też wydatki mediatora poniesione w związku z przeprowadzeniem mediacji, w tym opłata za wynajem pomieszczenia do 50 zł za posiedzenie. Do kosztów mediacji dolicza się podatek VAT.

• Niezależnie od wyniku sprawy, sąd może nałożyć na stronę obowiązek zwrotu kosztów wywołanych nieusprawiedliwioną odmową udziału w mediacji, na którą strona uprzednio wyraziła zgodę.

Jeśli dojdzie do zawarcia ugody, która jest wynikiem mediacji, strona otrzyma zwrot 75% opłaty sądowej, którą zapłaciła wnosząc sprawę do sądu.

• W sprawie o rozwód lub separację, jeżeli dojdzie do pojednania się stron przed sądem I instancji i cofnięcia pozwu, strona otrzymuje zwrot 100% opłaty sądowej, którą zapłaciła wnosząc sprawę do sądu. Jeżeli pojednanie się stron nastąpiło przed zakończeniem postępowania przed sądem II instancji, strona otrzymuje zwrot 50% uiszczonej opłaty od apelacji.

• W przypadku mediacji, do której doszło nie na podstawie postanowienia sądu, wysokość wynagrodzenia mediatora i zwrot jego wydatków wynikają z cennika ośrodka mediacyjnego lub strony uzgadniają je razem z mediatorem przed rozpoczęciem mediacji.

Informacje na temat podstaw prawnych mediacji znajdują się na stronie www.ms.gov.pl w dziale Działalność - Mediacje lub pod bezpośrednim linkiem http://www.ms.gov.pl/pl/dzialalnosc/mediacje/publikacje-akty-prawne-statystyki/

* Opracował Departament Współpracy Międzynarodowej i Praw Człowieka Ministerstwa Sprawiedliwości we współpracy ze Społeczną Radą ds. Alternatywnych Metod Rozwiązywania Konfliktów i Sporów przy Ministrze Sprawiedliwości.

Więcej informacji o mediacji na stronie www.ms.gov.pl w zakładce: „Działalność/Mediacje".

Rejestr zmian dla: Mediacja

Podmiot odpowiedzialny:
Sąd Okręgowy w Radomiu
Wytworzył:
Kierownik Oddziału Administracyjnego
Opublikował:
Joanna Gwiazda
Dokument z dnia:
2017-05-19
Publikacja w dniu:
2017-05-19
Opis zmiany:
aktualizacja informacji
Podmiot odpowiedzialny:
Sąd Okręgowy w Radomiu
Wytworzył:
Rzecznik Prasowy
Opublikował:
Joanna Gwiazda
Dokument z dnia:
2016-07-15
Publikacja w dniu:
2016-07-15
Opis zmiany:
b/d
Podmiot odpowiedzialny:
Sąd Okręgowy w Radomiu
Wytworzył:
Redaktor BIP
Opublikował:
Joanna Gwiazda
Dokument z dnia:
2016-07-15
Publikacja w dniu:
2016-07-15
Opis zmiany:
b/d
Podmiot odpowiedzialny:
Sąd Okręgowy w Radomiu
Wytworzył:
Redaktor BIP
Opublikował:
Joanna Gwiazda
Dokument z dnia:
2016-07-15
Publikacja w dniu:
2016-07-15
Opis zmiany:
b/d